مراجعه مىشود اگر درست تفسير كرد از او پذيرفته مىشود و اگر خوددارى كرد حبس مىشود تا توضيح دهد ؛ زيرا توضيح بر او واجب است همان‌طور كه اگر از اداى حق خوددارى كند زندانى مىشود ؛ مگر اينكه بگويد : مقدار آن را فراموش كرده‌ام . در اينجا حبس صحيح نيست ، بلكه يا مصالحه مىكنند يا منتظر مىمانند تا يادش بيايد . « 1 » 8 . سيّد على طباطبائى : اگر از توضيح خوددارى كند حبس مىشود و بر او سخت مىگيرند تا توضيح دهد ؛ مگر اينكه ادّعا كند فراموش كرده است . « 2 » 9 . سيّد محمد جواد عاملى ( در حواشى كتاب ) : قول اوّل مشهور است ؛ در اوايل مطلب چهارم گذشت كه از 25 كتاب قول به حبس نقل و در مسالك الافهام و كفاية الاحكام به متأخران نسبت داده شده است و در شرائع الاسلام و تحرير الاحكام آمده كه در مورد حبس ، روايت وارد شده است . « 3 » نيز گفته است : پس اگر خوددارى كرد ، حبس مىشود تا توضيح دهد چنان كه در مقنعه ، نهايه ، خلاف ، مراسم ، وسيلة النجاة ، شرائع الاسلام ، مختصر النافع ، تحرير الاحكام ، ارشاد ، شرح ارشاد ، مسالك الافهام ، روضة البهيّة و مفاتيح الشرائع آمده است ؛ بر طبق نقل شرائع الاسلام و تحرير الاحكام ، مذهب متأخران است . تا اينكه مىگويد : من در وسائل الشيعة به اين باب مراجعه كردم ، ولى روايتى كه بتواند دليل اين مقام ، جز خبر مشهور باشد نيافتم . خبر مشهور كلام پيامبر است كه مىفرمايد : تأخير بدهكار توانمند ، ريختن آبرو و عقوبت او را تجويز مىكند . در نقل ديگر به جاى عقوبت ، حبس آمده است كه البته فرقى ندارد ؛ زيرا عقوبت شامل حبس هم مىشود . اين روايت بر مقام ما بدين گونه دلالت دارد كه بر شخص واجب است جواب دهد و اين حقّى است كه در عين اينكه قدرت دارد از اداى آن خوددارى مىكند . ممكن است گفته شود : بر فرض كه روايت حجيّت داشته باشد چون ميان فريقين مشهور است ، ظهور در حقّ ثابت مالى و مثل آن دارد نه در مثل جواب . پس دقت بفرماييد . « 4 » 10 . شيخ محمد حسن نجفى : هرگاه گفت : از او بر گردن من مالى است ، ملزم به

--> ( 1 ) . مسالك الافهام ، ج 11 ، ص 29 . ( 2 ) . رياض المسائل ، ج 15 ، ص 85 . ( 3 ) . مفتاح الكرامه ، ج 9 ، ص 266 . ( 4 ) . همان ، ج 10 ، ص 86 .